Konijn is nog wakker. Hoe rond je de avond af?
De pyjama is aan en het verhaal is uit, maar het knuffelkonijn moet dringend iets drinken. Wat kan bedtijd een vertrouwd einde geven?
Stel je voor dat je het boek dichtdoet, de deken rechttrekt en naar de lamp reikt. Je kind gaat rechtop zitten. ‘Konijn heeft dorst.’
Konijn krijgt een denkbeeldig slokje. Je kind vraagt om een echt slokje. Tegen de tijd dat je met de beker terug bent, zit Konijn aan de andere kant van het bed omdat hij van daaruit de maan beter ziet. Je zou het fijn vinden als de maan de lamp voor je kon uitdoen. Je hebt je hand weer op de schakelaar als iemand bedenkt dat Konijn misschien ook een eigen deken nodig heeft.
In het slaapverhaal komt de maan op. Dan maken ze zich klaar, poetsen ze hun tanden, kijken ze samen naar een verhaal en kruipen ze onder de deken. Vertrouwde stappen kunnen een kind laten merken dat de dag eindigt. Het onderzoek en de adviezen waarop dit artikel steunt staan aan het eind.
Kies drie vertrouwde stappen
‘Tandenpoetsen, één boekje en dan welterusten.’ Dat kan genoeg zijn. Als jullie meestal eerst in bad gaan, krijgt dat ook een plek. Zet het boek en het water van tevoren klaar. Een jonger kind kan uit twee boeken kiezen. Een ouder kind kan vertellen wat er hierna komt. Gebruik na de keuze dezelfde korte welterustenwens. Als het helpt om samen tot rust te komen, kunnen jullie een paar minuten over de dag praten. Probeer een nieuwe volgorde op een avond waarop jullie wat tijd hebben. Noem vooraf de stappen, bijvoorbeeld bij het opruimen van het speelgoed. Je kind kan het boek bij het bed leggen en kiezen waar het water komt. Als jullie allebei moe zijn, liggen de spullen al binnen bereik.
In een gecontroleerd onderzoek met jonge kinderen meldden ouders dat hun kinderen makkelijker insliepen en 's nachts minder vaak wakker werden nadat ze met een vaste bedtijdroutine begonnen. Thuis gaat het erom of jullie de routine makkelijk genoeg kunnen herhalen. Na ziekte, een reis of een lange dag worden drie stappen misschien twee. De bekende slotzin kan nog steeds. Kies als laatste stap iets wat ook iemand anders die bedtijd overneemt kan herhalen.
Kijk wanneer jullie echt bij het bed aankomen
Hoeveel slaap een kind nodig heeft verandert met de leeftijd. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert voor kinderen van één en twee jaar 11 tot 14 uur goede slaap per 24 uur, en voor kinderen van drie en vier jaar 10 tot 13 uur. Slaapjes overdag tellen mee. Als de tijden voor slapen en opstaan ongeveer gelijk blijven, heeft de rest van de dag een houvast. Brengt iemand anders je kind naar bed, vertel dan welke afsluiting je kind kent. Het boek mag wisselen en de welterustenwens kan vertrouwd blijven. Een moe kind vindt het misschien fijn om dezelfde zin te horen, ook met een andere stem.
Ligt je kind op de meeste avonden lang wakker, noteer dan wanneer en hoelang het overdag sliep, wanneer jullie begonnen met klaarmaken en wanneer het insliep. Eén avond vertelt weinig. Bespreek aanhoudende slaapproblemen, vaak hard snurken of adempauzes met een zorgverlener van je kind. Je notities kunnen helpen uitleggen wat je thuis hebt gezien.
Bereid je voor op nog één verzoek
‘Het water staat hier, Konijn ligt naast je en het verhaal is klaar voor vanavond.’ Dat kun je ook zeggen als je kind teleurgesteld is. Blijf er nog even bij, houd de hand van je kind vast en houd vast aan de afgesproken afsluiting. Als jullie samen een verhaal op een scherm bekijken, doe dat dan eerder. De rustige laatste minuten kunnen bij een prentenboek of een verhaal dat je zelf vertelt. Vertrouwde woorden en een fijne plek zijn genoeg.
Wat je mee kunt nemen
Bronnen, als je meer wilt lezen
Deze onderzoeken en professionele bronnen vormen de basis voor dit artikel.
- Mindell és munkatársai – A nightly bedtime routine and sleep in young children
- WHO – Physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5
- American Academy of Pediatrics – Brush, Book, Bed
- American Academy of Pediatrics – Sleep Apnea in Children
De gelinkte bronnen zijn in het Engels.
Ken je iemand die hier iets aan kan hebben?
Stuur het door naar een andere ouder. Een beetje steun kan verschil maken.

