De regenboog is weg. Zijn allebei de duimen ook schoon?
Het water loopt en de handen van je kind zijn al bijna bij de handdoek. Hoe passen zeep en twintig seconden er nog tussen?
Stel je een regenboog voor die net af is. Zes kleuren op het papier en zeven op de handpalm van je kind. Trots laat het je het extra blauw zien en loopt naar de wastafel. Jij zet net het opstapje recht als je kind alweer voor je staat met twee druipende handen. ‘Gewassen!’
‘Ook met zeep?’
Het kijkt terug naar de wastafel alsof de zeep er net is komen staan. Weer naar boven, een druk op de pomp, en één handpalm zit vol schuim. De andere hand reikt al naar de handdoek. Daar zit inmiddels genoeg blauw op voor een kleine tweede regenboog. Naar de handruggen heb je nog niet eens gekeken.
In het handenwasverhaal helpt mama haar kind na het tekenen met de verschillende stappen. Water, schuim en een handdoek hebben elk hun plaats. De adviezen over handhygiëne en een overzicht van onderzoek staan aan het eind.
Kies een volgorde die je kind kan zien
Maak de handen nat onder schoon stromend water en neem zeep. Verdeel het schuim over de handpalmen, de handruggen, tussen de vingers en rond de nagels. ‘Waar zit je duim verstopt? Die geven we ook wat schuim.’ Wrijf minstens twintig seconden, spoel onder stromend water en droog met een schone handdoek. Laat de volgende keer dat je zelf je handen wast zien welke plek jij makkelijk overslaat. Was eens naast elkaar als niemand haast heeft. Je kind kan nadoen wat jouw handen doen en zeggen welke plek daarna komt. Als het op de duimen wil letten, mag het die van jou ook controleren. Veel kinderen vinden het grappig dat volwassenen weleens een plekje missen.
Twintig seconden zijn zo voorbij als jullie samen een kort deuntje neuriën dat ongeveer zo lang duurt. Als alleen de buren plezier hebben van het zingen, benoem dan welke plekken jullie wassen. Ga ze één voor één langs en begin weer van voren af aan als er nog tijd over is.
Zet de zeep binnen bereik
Als je kind vanaf een stevig opstapje bij de wastafel kan, zet dan zeep en handdoek ook op een plek waar het makkelijk bij kan. Een tweejarige heeft misschien hulp nodig met het water, de pomp en tussen de vingers. Een kleuter kan je laten zien welk plekje die het makkelijkst vergeet. Samen controleren kan zo simpel zijn als ‘Laat de rug van je hand eens zien. Zit daar ook schuim?’ De routine moet ook werken bij een andere wastafel. Help je kind voor het eten op een nieuwe plek de zeep te vinden en de kraan open te draaien. Thuis helpen een volle zeeppomp en een droge handdoek.
Gekleurde handen vallen meteen op. Handen wassen is ook belangrijk na een toiletbezoek, vóór het eten, na het snuiten en als de handen zichtbaar vies zijn. Koppel de gewoonte aan die momenten. De weg naar de lunch kan elke dag langs de wastafel gaan. Zo wordt wassen een gewoon onderdeel van naar tafel gaan.
Het spel helpt bij het leren en de zeep doet zijn werk
In onderzoeken in gemeenschappen en kinderopvang kwamen gevallen van diarree minder vaak voor na programma's die handen wassen stimuleerden. Thuis maken bereikbare zeep en een vertrouwde routine het makkelijker de stappen te herhalen. Heeft je kind vandaag in de haast alleen de handen natgemaakt, help dan om het af te maken. Morgen is er vóór de lunch weer een kans. Misschien moet je nog een tijd meehelpen, vooral op dagen waarop iedereen trek heeft.
Wat je mee kunt nemen
Bronnen, als je meer wilt lezen
Deze onderzoeken en professionele bronnen vormen de basis voor dit artikel.
- WHO és UNICEF – Guidelines on hand hygiene in community settings
- CDC – Hand Hygiene Frequently Asked Questions
- Cochrane – Hand-washing promotion for preventing diarrhoea
De gelinkte bronnen zijn in het Engels.
Ken je iemand die hier iets aan kan hebben?
Stuur het door naar een andere ouder. Een beetje steun kan verschil maken.

