Wróć do artykułów
ŻYCIE Z MAŁYMI DZIEĆMI

Jeszcze jedna runda! Od zabawy do wieczornej kąpieli

Kąpiel gotowa, ale wszystkie zebry w salonie wciąż czekają na kolację. Jak pomóc dziecku skończyć zabawę i przejść do wieczornych przygotowań?

5 min czytania

Wyobraź sobie taką scenę: nalewasz ciepłej wody do wanny, dodajesz trochę płynu do kąpieli i układasz zabawki. W tym czasie twoje dziecko buduje w salonie zoo. Zanim zakręcisz kran i wrócisz, żyrafa ma już własny wybieg przed kanapą.

„Chodź, kąpiel gotowa!” „Jeszcze nie. Zebra nie weszła.”

Spoglądasz na zegarek. W myślach jesteś już przy piżamie i myciu zębów i zastanawiasz się, czy dziś może uda się położyć dziecko o czasie. Zebra wreszcie dociera na miejsce. Niestety trzeba ją jeszcze nakarmić.

„Dobrze, nakarm zebrę i idziemy.” „Ale inne też są głodne!”

Oczywiście. Nie da się przecież przyspieszyć kolacji dla całego zoo. Ty myślisz o gotowej kąpieli, a dziecko jest w środku opowieści. Ten sam salon, dwa zupełnie różne harmonogramy.

Skończyć oznacza dla dziecka oderwać się od czegoś, co je pochłania, i zająć się tym, o co prosisz ty. To trudniejsze, gdy jest zmęczone, głodne albo nie wie, co będzie dalej. Czasem „jeszcze nie” znaczy po prostu: „Ja jeszcze nie nadążam za twoim planem.”

Pisząc ten artykuł, oparłem się na badaniach i zaleceniach specjalistów. Jeśli chcesz zgłębić temat, źródła znajdziesz na końcu.

1. Uprzedź i ustalcie, co jeszcze dokończycie

Jeśli możesz, podejdź do dziecka, zanim przygotujesz kąpiel. Przez chwilę zobacz, co robi, a potem opowiedz o planie:

„Widzę, że budujesz ogrodzenie dla zebry. Niedługo pora na kąpiel. Najpierw możesz dokończyć tę część.”

Obok „jeszcze pięć minut” może pomóc coś konkretnego: „Dokończ to małe ogrodzenie, a potem zoo się zamyka.” Wybierz niewielki punkt końcowy. Jeśli każde zwierzę musi najpierw dostać własny domek, uroczyste otwarcie może wypaść dopiero jutro.

Kiedy dotrzecie do umówionego miejsca, wróć i pomóż zakończyć zabawę: „Ogrodzenie gotowe. Zostawmy zebrze jedzenie i idziemy.” Minutnik może się przydać, jeśli twojemu dziecku odpowiada. Jeśli staje się tylko kolejnym powodem do kłótni, wystarczy twój głos.

2. Niech kolejne kroki będą znajome

Nie musisz zapowiadać całego wieczoru. Wystarczą dwa lub trzy znajome kroki:

„Zamykamy zoo, idziemy do kąpieli, a potem zakładamy piżamę.”

Jeśli dziecko lubi obrazki, narysuj na kartce zwierzę, wannę i piżamę. Może wskazywać, na którym etapie jesteście. Proste rysunki zupełnie wystarczą. Wieczorny plan nie potrzebuje działu graficznego.

Jeśli dziś będzie inaczej, powiedz o tym wcześniej: „Wróciliśmy późno, więc dzisiaj kąpiel będzie krótsza.” Dni nie muszą być identyczne, żeby rytuał był znajomy.

3. Daj niewielki wybór i pomóż zakończyć zabawę

Jeśli już pora iść, pytanie „Chcesz się wykąpać?” zostawia miejsce na całkiem zrozumiałe „nie”. Zaproponuj wybór, w którym obie odpowiedzi naprawdę ci odpowiadają:

„Ty odłożysz zebrę czy ja?” „Ja. Ale ty odłóż żyrafę.”

Teraz macie drobne wspólne zadanie. Dziecko nie musi samo sprzątać całego salonu; potrzebuje tylko pomocy przy kolejnym małym kroku.

Nie zawsze trzeba rozbierać całą konstrukcję. Jeśli nie będzie przeszkadzać, możecie ustalić: „Zostawimy ją tutaj do rana.” Jeśli trzeba posprzątać, zdjęcie pozwoli zachować to, co powstało. Obiecuj tylko to, co możesz spełnić. Suszarka na pranie w miejscu obiecanego na jutro zoo to dość uzasadniony powód do reklamacji.

I tak, mimo wszystko mogą pojawić się łzy.

„Chcesz jeszcze się bawić. Trudno teraz skończyć. Jestem obok i ci pomogę.”

Nie musisz od razu poprawiać dziecku humoru. Możesz być blisko, a jednocześnie trzymać się granicy: na ten moment zabawa jest skończona.

4. Przygotuj kolejny krok

Wreszcie wychodzicie z salonu. Wtedy okazuje się, że nie ma ręcznika, a piżama leży gdzieś w czystym praniu. Gdzieś. Dziecko wraca do zebry i znów jesteście w punkcie wyjścia.

Zawczasu przygotuj to, co możesz. Jeśli potrzebujesz na to czasu, zrób to, zanim zakończycie zabawę. Kiedy wreszcie uda się ruszyć, dobrze mieć też dokąd dotrzeć.

Możesz powierzyć dziecku małe zadanie:

„Przyniesiesz swoją piżamę z krzesła? Ja wezmę ręcznik.”

Jeśli dziecko pada ze zmęczenia, potrzebną pomocą może być po prostu to, że weźmiesz wszystko samodzielnie. Ostatnie minuty dnia nie muszą być egzaminem z samodzielności.

Dwulatek i pięciolatek mogą potrzebować innej pomocy

Dwulatkowi spróbuj powiedzieć krótko: „Odłóż zebrę tutaj. Potem idziemy do kąpieli.” Odłóżcie zwierzę razem. Długie wyjaśnienie, jak sypie się cały wieczorny harmonogram, może być w tej chwili czymś, czego dziecko nie jest w stanie przyswoić.

Z pięciolatkiem możesz umówić się wcześniej: „W którym miejscu dziś skończymy zabawę, żebyśmy mogli się przygotować?” Może zaproponować nakarmienie wszystkich zwierząt, a potem zgaszenie świateł w zoo. Spokojne ustalenia poczynione wcześniej nie oznaczają, że później twoja pomoc nie będzie już potrzebna.

To punkty wyjścia. Dopasuj słowa i zadanie do własnego dziecka. Także zmęczonemu pięciolatkowi może być potrzebna twoja bliskość — siedzenie obok i pomoc w sprzątaniu.

Źródła, jeśli chcesz poczytać więcej

Artykuł powstał na podstawie tych badań i materiałów specjalistycznych.

  1. Butler–Ostrosky: Reducing Challenging Behaviors during Transitions (NAEYC, 2018)
  2. Support Transitions for Infants and Toddlers (Head Start)
  3. Tips for Relying on Routines and Rules (CDC)
  4. Mindell–Williamson: Benefits of a bedtime routine in young children (2018)

Podane źródła są w języku angielskim.

Znasz kogoś, komu to się przyda?

Prześlij innemu rodzicowi. Nawet odrobina wsparcia może wiele zmienić.

Wróć do artykułów Dobrze, że tu jesteś.